Czy kawa może być dziełem sztuki? Bariści nie tylko parzą dobrą kawę, ale też potrafią zaskoczyć sposobem jej podania. W kawiarni dostajemy cappuccino z serduszkiem na delikatnej piance, latte z finezyjnym wzorem, a czasem nawet espresso z serduszkiem. Kawa z serduszkiem zawsze wywołuje uśmiech, to miły gest, którego nie doświadczamy na co dzień. Tej sztuki możesz nauczyć się sam. Niżej znajdziesz, jak zrobić kawę z sercem w domu krok po kroku, także bez ekspresu.
Kawa sercem malowana. Jak to się zaczęło?
Sztukę zdobienia kawy nazywamy latte art. Jak zrodził się ten sposób podawania kawy? Tak naprawdę nie są znane jego początki, najprawdopodobniej rozwijał się i ewoluował na przestrzeni wielu lat. Za ojca latte art uważa się jednak Davida Schomera, który w latach 80. w Stanach Zjednoczonych stworzył swój pierwszy wzór i podawał kawę w niespotykanym wtedy jeszcze wydaniu w swojej kawiarni Espresso Vivace.
Pierwszym wzorem było serce, być może z miłości do kawy, a możliwe, że z powodu jego prostoty. Drugim była rozeta, którą zna każdy, kto chociaż raz pił kawę w dobrej kawiarni. Dziś wzorów są setki, bariści ciągle wymyślają nowe, a na konkursach latte art można zobaczyć prawdziwe arcydzieła.
Jak oni to robią?
To już nie tajemnica, bo mleczne obrazki w kawiarniach bardzo często powstają na naszych oczach, jak mały pokaz talentu. Najczęściej wykonuje się je wyłącznie lanym mlekiem, bez dodatkowych akcesoriów. Trudniejsze obrazki powstają przy pomocy rysika, którym maluje się po spienionym mleku. Tę technikę nazywamy etchingiem. Niektórzy kawowi artyści łączą obie metody: bazę tworzą, wylewając spienione mleko na espresso, a szczegóły dorysowują rysikiem lub wykałaczką.
Jak zrobić serduszko na kawie w domu krok po kroku
Namalowanie prostego wzoru na kawie nie jest tak trudne, jak mogłoby się wydawać. Przy odrobinie cierpliwości i dobrze spienionym mleku każdy może w swojej kuchni zrobić najprostszy wzór, czyli serce.
1. Zaparz espresso z cremą
Idealne cappuccino czy latte nie uda się bez dobrego espresso z widoczną cremą, bo to na niej rysujesz. Zaparz je do filiżanki z szerokim, zaokrąglonym dnem. W wąskim kubku mleko nie ma gdzie się rozlać i serce wychodzi krzywe.
2. Spień mleko na mikropiankę
Mleko powinno być dobrze schłodzone, najlepiej o zawartości tłuszczu 3,2% albo więcej. Podgrzej je do około 55 do 65°C. Dzbanek jest wtedy gorący, ale da się go jeszcze utrzymać w dłoni. Jeśli masz elektryczny spieniacz z funkcją podgrzewania, ten etap możesz pominąć: urządzenie jednocześnie podgrzeje mleko i je spieni.
Do wzorów potrzebujesz mikropianki: mleka gładkiego, błyszczącego, bez widocznych pęcherzyków, gęstego jak jogurt pitny. Ze sztywnej piany serca nie zrobisz. Przy dyszy ekspresu napowietrzaj mleko tylko przez pierwsze sekundy, potem zanurz końcówkę głębiej. Stuknij dzbankiem o blat, zakręć mlekiem i od razu wlewaj.
3. Wlej mleko i narysuj serce
Teraz to, co wymaga koncentracji. Dzbanek z mlekiem trzymaj na wysokości 6 do 7 cm nad kawą i lej cienkim strumieniem w sam środek. Trzymaj go w linii prostej, żeby uniknąć nierównego kształtu serca. Kiedy filiżanka jest napełniona do połowy, zbliż dziubek do powierzchni kawy. Pojawi się biała plama, pozwól jej rosnąć. Gdy filiżanka jest prawie pełna, unieś dzbanek, nie przerywając lania, i przetnij powstałe koło na pół cienkim strumieniem mleka. Gotowe!
Trening czyni mistrza. Jeżeli za pierwszym razem Twoje serce nie będzie miało idealnego kształtu, za drugim może wyjść dużo lepiej. David Schomer pracował nad tym kształtem bardzo długo, on też od razu nie był mistrzem latte art.
Serduszko na kawie bez ekspresu
Mocną kawę zaparzysz w kawiarce. Ma mniej cremy niż espresso, więc serce będzie mniej wyraźne, ale wyjdzie. Mleko podgrzej w garnku i spień ręcznym spieniaczem tłokowym (tak samo zadziała french press): nalej mleka do jednej trzeciej wysokości i zrób 10 do 20 szybkich ruchów tłokiem. Spieniacz na baterie daje grubszą piankę, lepszą do cappuccino niż do wzorów. Potem stuknij naczyniem o blat i przelej mleko do małego dzbanka z dziubkiem, bo bez dziubka serca nie narysujesz. Jak wybrać spieniacz, piszemy w artykule Kawa pod białą chmurką.
3 najprostsze wzory latte art
Serce
Pierwszy wzór Davida Schomera i najlepszy na start. Jedna biała plama w środku filiżanki, a na końcu cienki strumień przez środek, dokładnie tak jak wyżej.
Tulipan
To kilka serc ułożonych jedno w drugim. Wlej mleko blisko powierzchni, aż pojawi się mała plama, i przerwij. Drugą porcję wlej tuż za pierwszą, lekko popychając ją do przodu. Powtórz 2 do 4 razy, a na końcu przetnij całość strumieniem jak przy sercu.
Rozeta
Najtrudniejsza z trójki. Kiedy pojawi się biała plama, zacznij kołysać dzbankiem na boki i powoli cofać go w stronę brzegu filiżanki. Przy brzegu unieś dzbanek i jednym ruchem przeciągnij strumień przez środek wzoru. Najpierw opanuj serce.
Jakie mleko do kawy z serduszkiem?
Najłatwiej uczyć się na mleku krowim 3,2%, bo tłuszcz i białko dają stabilną piankę. Z napojów roślinnych wybieraj wersje „barista”, na przykład owsiane. Więcej o różnicach przeczytasz w artykule Mleko do kawy. Krowie, a może roślinne?
Jaka kawa do latte art?
Pod mleko najlepiej sprawdza się espresso o czekoladowym, orzechowym profilu, z niską kwasowością i gęstą cremą. Nasz bestseller Brazylia Mogiana ma nuty białej czekolady, migdałów i karmelu, a Słoń mlecznej czekolady i orzechów, z gęstą, aksamitną cremą. Do ekspresu polecamy też espresso w paczkach 1 kg. Każdą kawę palimy po Twoim zamówieniu, a datę palenia znajdziesz na zgrzewie. Espresso najlepiej smakuje po około 10 dniach od palenia.
Najczęstsze pytania
Jak zrobić serduszko w kawie?
Na espresso wlej spienione mleko z wysokości kilku centymetrów. Gdy filiżanka jest w połowie pełna, zbliż dzbanek do powierzchni, aż pojawi się biała plama. Na końcu unieś dzbanek i przetnij plamę cienkim strumieniem mleka.
Dlaczego nie wychodzi mi serduszko na kawie?
Najczęściej winna jest pianka: za gęsta albo z dużymi bąblami. Drugi powód to dzbanek zbliżony do powierzchni za późno.
Czy serduszko wyjdzie na mleku roślinnym?
Tak, najłatwiej na napojach w wersji „barista”. Wlewaj od razu po spienieniu.
Czy da się zrobić kawę z serduszkiem bez ekspresu?
Tak. Zaparz mocną kawę w kawiarce, a mleko spień spieniaczem tłokowym albo w french pressie.
