Kawiarka: jak parzyć kawę w kawiarce, żeby nie była gorzka

Do dolnego zbiornika kawiarki wlej gorącą wodę do wysokości zaworu bezpieczeństwa. Sitko wypełnij średnio drobno zmieloną kawą, bez ubijania. Skręć całość i postaw na małym ogniu z otwartą pokrywką. Kiedy kawa zacznie wypływać do górnego zbiornika, a strumień zrobi się jasny i zacznie bulgotać, zdejmij kawiarkę z palnika. Całe parzenie trwa 4-5 minut.

Tyle w skrócie. Jeśli kawa z twojej kawiarki wychodzi gorzka, spalona albo wodnista, poniżej rozkładam każdy krok na części. Większość problemów bierze się z dwóch rzeczy: za dużego ognia i przetrzymania kawiarki na palniku do samego końca.

Jak działa kawiarka

Kawiarka (po włosku moka) to wynalazek Alfonso Bialettiego z 1933 roku i do dziś najpopularniejszy sposób parzenia kawy we włoskich domach. Zasada jest prosta: podgrzewana woda w dolnym zbiorniku wytwarza parę, para wypycha wodę przez sitko z kawą do górnego zbiornika. Ciśnienie sięga 1-2 barów. To za mało, żeby powstało prawdziwe espresso (ekspres ciśnieniowy pracuje przy 9 barach), ale wystarczająco dużo, żeby uzyskać mocny, gęsty napar. Kawa z kawiarki jest intensywniejsza niż przelew i świetnie znosi mleko.

Jak parzyć kawę w kawiarce krok po kroku

1. Zagotuj wodę. Do dolnego zbiornika wlewamy wodę gorącą, nie zimną. Dlaczego, wyjaśniam niżej.
2. Wlej wodę do poziomu zaworu. Na ściance dolnego zbiornika jest zawór bezpieczeństwa. Woda ma sięgać tuż pod niego, nigdy powyżej.
3. Zmiel kawę średnio drobno. Drobniej niż do przelewu, ale wyraźnie grubiej niż do espresso. Konsystencja zbliżona do drobnego cukru. Za drobne mielenie to prosta droga do goryczy i zatkanej kawiarki.
4. Wypełnij sitko luźno, bez ubijania. Nasyp kawę do pełna, wyrównaj palcem albo łyżeczką i tyle. Ubijanie podnosi ciśnienie i temperaturę w złym kierunku. W kawiarce na 3 filiżanki mieści się 15-17 g kawy, w większej odpowiednio więcej. Sitko samo wymusza właściwą dawkę.
5. Skręć kawiarkę. Dolny zbiornik jest już gorący od wody, więc złap go przez ściereczkę. Skręcaj pewnie, ale bez siłowania.
6. Postaw na małym ogniu. Palnik ma być mniejszy niż podstawa kawiarki, pokrywka otwarta, żeby widzieć co się dzieje. Mały ogień oznacza wolniejsze parzenie i słodszy, czystszy smak. Pośpiech kończy się spalonym naparem.
7. Zdejmij, zanim zacznie parskać. Najpierw kawa płynie ciemnym, leniwym strumieniem. Po chwili strumień jaśnieje i pojawia się bulgotanie. To sygnał, że przez fusy zaczyna przechodzić para, a para pali kawę. Zdejmij kawiarkę z ognia właśnie w tym momencie. Możesz dodatkowo przystawić dolny zbiornik pod zimną wodę, żeby natychmiast przerwać parzenie.
8. Wymieszaj i rozlej. Pierwsza część naparu jest mocniejsza, ostatnia słabsza. Krótkie zamieszanie łyżeczką w górnym zbiorniku wyrównuje smak.

Gorąca czy zimna woda do kawiarki?

Gorąca. To najczęstszy błąd, o który pytają mnie klienci. Przy zimnej wodzie kawiarka stoi na ogniu kilka minut dłużej, a przez ten czas aluminium nagrzewa się razem z kawą w sitku. Kawa piecze się na sucho, zanim jeszcze dotknie jej woda, i w filiżance robi się gorzka, metaliczna. Woda zagotowana w czajniku skraca cały proces do 2-3 minut i ten problem znika.

Dlaczego kawa z kawiarki jest gorzka?

Pięć przyczyn, w kolejności od najczęstszej:

1. Kawiarka stała na ogniu do końca. Głośne parskanie na finiszu oznacza, że para przepala fusy. Zdejmuj wcześniej, przy jaśniejszym strumieniu.
2. Za duży ogień. Płomień wychodzący poza obrys dolnego zbiornika przegrzewa całość.
3. Za drobne mielenie. Pył kawowy stawia opór, ciśnienie i temperatura rosną, ekstrakcja idzie za daleko.
4. Kawa z marketu, paloną na ciemno przemysłowo. Gorycz jest w niej zaszyta już na etapie palenia i żadna technika tego nie cofnie.
5. Brudna kawiarka albo zużyta uszczelka. Stare osady kawowe jełczeją i dodają naparowi zjełczałej, gorzkiej nuty.

Jaka kawa do kawiarki?

Kawiarka wybacza mniej niż przelew, bo wyciąga z kawy wszystko, także wady. Dobrze sprawdzają się kawy palone średnio i ciemniej, szczególnie blendy komponowane pod espresso. Czysta arabica da słodycz i owocowość, domieszka robusty doda mocy i ciężkiego, czekoladowego charakteru.

Druga sprawa to świeżość, i tu ważny niuans: świeżość nie oznacza kawy prosto z pieca. Kawa do kawiarki potrzebuje minimum 7 dni odpoczynku od daty palenia, żeby uwolnić nadmiar dwutlenku węgla. Zbyt świeża "strzela" gazem i parzy się nierówno. Dlatego na każdym naszym zgrzewie znajdziesz datę palenia, a kawę palimy dopiero po złożeniu zamówienia. Kupując, dostajesz ją dokładnie w oknie, w którym smakuje najlepiej.

Jeśli szukasz kawy pod kawiarkę, zacznij od naszej kolekcji espresso. A jeśli dopiero układasz sobie domowy rytuał i chcesz porównać kilka stylów, do tego powstał Zestaw Startowy Espresso: cztery różne kawy, które w kawiarce pokazują cztery różne charaktery.

Czy kawiarka działa na indukcji?

Klasyczna aluminiowa nie, bo indukcja nie wykrywa aluminium. Rozwiązania są dwa: kawiarka ze stalowym dnem (wiele modeli ma oznaczenie "induction") albo żeliwny adapter, który kładzie się na płycie pod kawiarką. Adapter działa, ale nagrzewa się wolno, więc tym bardziej warto startować z gorącą wodą.

Jak czyścić kawiarkę

Po każdym parzeniu wystarczy rozkręcić, wyrzucić fusy i przepłukać wszystko ciepłą wodą. Bez zmywarki i bez szorowania ostrymi zmywakami, bo aluminium ciemnieje i traci wygładzoną powierzchnię. Raz na jakiś czas obejrzyj uszczelkę: jeśli jest twarda, popękana albo kawa zaczyna uciekać bokiem, czas na wymianę. Kosztuje kilka złotych i potrafi odmienić smak.

Najczęstsze pytania o kawiarkę

Czy kawa z kawiarki to espresso?

Nie. Espresso wymaga około 9 barów ciśnienia, kawiarka osiąga 1-2 bary. Napar jest mocny i gęsty, ale nie ma cremy i pełnego ciała espresso. Za to w domu, bez ekspresu za kilka tysięcy, to najbliższy espresso smak, jaki da się uzyskać.

Ile kawy sypać do kawiarki?

Pełne sitko, luźno, bez ubijania. W kawiarce na 3 filiżanki to 15-17 g, na 6 filiżanek około 25-30 g. Nie kombinuj z połową sitka, bo napar wyjdzie płaski. Chcesz słabszej kawy, rozcieńcz gotowy napar gorącą wodą.

Czy kawa z kawiarki nadaje się do mleka?

Bardzo dobrze. Mocny, skoncentrowany napar nie ginie w mleku, więc domowe latte czy cappuccino na bazie kawiarki ma pełny kawowy smak. Wystarczy spienić mleko w dzbanku albo ręcznym spieniaczu.

Jaką wielkość kawiarki wybrać?

Kawiarkę dobiera się do liczby filiżanek, które faktycznie pijesz na raz, bo najlepiej pracuje pełna. Do jednej osoby wystarczy rozmiar na 3 filiżanki, dla dwojga na 6. Lepiej mieć dwie różne kawiarki niż jedną za dużą parzoną w połowie.

Michał, roaster