Flat white to kawa z podwójnego espresso i niewielkiej ilości mleka spienionego na mikropiankę, czyli gładką piankę z tak drobnymi pęcherzykami, że mleko wygląda jak płynna śmietanka. Ma zwykle ok. 150–180 ml i wyraźniej czuć w nim kawę niż w latte czy cappuccino.
To dobry wybór, jeśli latte smakuje Ci głównie mlekiem, a samo espresso jest za ostre. Flat white jest pomiędzy: kremowy, ale nadal smakuje kawą. Przyszedł do nas z Australii i Nowej Zelandii, które do dziś spierają się, kto go wymyślił. Nazwa mówi o piance. Flat znaczy płaski, bo na wierzchu nie ma wysokiej czapy jak w cappuccino.
Flat white, cappuccino i latte: czym się różnią?
Wszystkie trzy to espresso z mlekiem. Różnice są w tym, ile jest mleka, jak gruba jest pianka i ile kawy przypada na jeden łyk.
| Flat white | Cappuccino | Latte | |
|---|---|---|---|
| Espresso | podwójne (doppio) albo podwójne ristretto | zwykle pojedyncze | pojedyncze lub podwójne |
| Ilość mleka | mało, ok. 100–130 ml | ok. 100–150 ml, sporo z tego to pianka | dużo, ok. 200–300 ml |
| Pianka | cienka i gładka, ok. 0,5 cm | gruba i puszysta, ok. 1–2 cm | cienka, ok. 1 cm |
| Objętość | ok. 150–180 ml | ok. 150–180 ml | ok. 250–350 ml |
| Smak kawy | wyraźny, mleko go zaokrągla | średni, łagodzony pianką | delikatny, przeważa mleko |
Na czym polega flat white?
Na proporcji. Do filiżanki trafia podwójne espresso, czyli dwie porcje kawy zaparzone razem, a do tego tylko tyle mleka, żeby kawa zrobiła się kremowa. Mleko spienia się krótko, z małą ilością powietrza. Dlatego pianka jest cienka i łączy się z espresso, zamiast leżeć na nim osobną warstwą. Część kawiarni robi flat white na ristretto, czyli espresso z krótszym wypływem i mniejszą ilością wody. Taka baza jest słodsza i gęstsza.
Flat white a cappuccino
Wyglądają podobnie i mają podobną objętość, ale cappuccino ma zwykle jedną porcję espresso i grubą, puszystą piankę. Pierwszy łyk cappuccino to głównie pianka. W flat white od razu trafiasz na kawę z mlekiem, a espresso jest w nim zwykle dwa razy więcej.
Flat white a latte
Latte to duży kubek mleka z espresso. Jest łagodne i mocno rozcieńczone. Flat white ma mniej więcej połowę jego objętości, a espresso często tyle samo albo więcej. Jeśli w kawiarni zamawiasz latte i dosypujesz do niego drugą porcję espresso, flat white prawdopodobnie Ci podejdzie.
Czym się różni flat white od kawy z mlekiem?
Kawa z mlekiem, czyli tak zwana kawa biała, to zwykle kawa z kawiarki, ekspresu przelewowego albo rozpuszczalna z dolanym zimnym lub ciepłym mlekiem. Flat white zawsze powstaje na espresso, a mleko jest podgrzane i spienione na gładką mikropiankę. Różnicę czuć w konsystencji: flat white jest aksamitny, kawa z mlekiem jest rzadsza.
Jak zrobić flat white w domu
Potrzebujesz mocnej bazy kawowej i mleka spienionego bez grubej piany. Najłatwiej spienia się mleko pełne 3,2%. Wersje roślinne też dają radę, więcej o nich piszemy w tekście o mleku do kawy, krowim i roślinnym. Mleko podgrzewaj do ok. 55–65°C. W praktyce: dzbanek jest gorący, ale jeszcze da się go utrzymać w dłoni. Przegrzane mleko traci słodycz.
Ekspres kolbowy
- Zaparz podwójne espresso (ok. 16–20 g zmielonej kawy, ok. 35–45 ml naparu) prosto do filiżanki o pojemności 150–180 ml. Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do naszego wpisu o espresso.
- Wlej do dzbanka zimne mleko, mniej więcej do jednej trzeciej wysokości.
- Końcówkę dyszy trzymaj tuż pod powierzchnią mleka tylko przez 1–2 sekundy, żeby wciągnąć odrobinę powietrza. Potem zanurz ją głębiej i pozwól mleku wirować, aż dzbanek zrobi się gorący. Powietrza ma być mniej niż przy cappuccino.
- Stuknij dzbankiem o blat i zakręć mlekiem kilka razy. Dobra mikropianka błyszczy jak świeża farba i nie ma widocznych bąbli.
- Wlewaj mleko do espresso najpierw z wysokości kilku centymetrów, pod koniec nisko nad filiżanką. Na wierzchu powinna zostać cienka warstwa pianki. Jeśli przy okazji wyjdzie serce, zobacz nasz tekst o latte art.
Ekspres automatyczny
- Ustaw dwie porcje espresso do jednej filiżanki albo zaparz espresso dwa razy pod rząd. Wybierz małą objętość wypływu, żeby napar nie był wodnisty.
- Jeśli ekspres ma program na kawę mleczną, sprawdź, czy możesz zmniejszyć ilość mleka i pianki. Gotowe cappuccino z automatu ma zwykle za dużo piany jak na flat white.
- Jeśli nie da się tego ustawić, spień ok. 100–120 ml mleka osobno, dyszą ekspresu albo w spieniaczu.
- Wlej mleko do espresso i przytrzymaj łyżką grubą pianę, żeby do kawy trafiło głównie gładkie mleko.
Kawiarka i spieniacz
Uczciwie: kawiarka nie robi espresso. Daje jednak mocny, gęsty napar, który w mleku sprawdza się dobrze. Wyjdzie domowa wersja flat white, bliska oryginałowi.
- Wlej do dolnego zbiornika gorącą wodę do wysokości zaworu. Sitko wypełnij kawą mieloną pod kawiarkę, bez ubijania.
- Postaw kawiarkę na średnim ogniu i zdejmij, gdy zacznie syczeć i bulgotać. Dłużej na ogniu kawa robi się gorzka.
- Odmierz do filiżanki ok. 50–60 ml naparu.
- Podgrzej ok. 100–120 ml mleka i spień je ręcznym albo elektrycznym spieniaczem, krótko, tylko do gęstości śmietanki. Jeśli zrobi się gruba piana, stuknij naczyniem o blat i zakręć mlekiem.
- Wlej mleko do kawy. Grubą pianę zostaw w dzbanku.
Jaka kawa do flat white
Mleka jest tu mniej niż w latte, ale nadal sporo, więc kawa musi się z nim dogadać. Kawy o wyraźnej, owocowej kwasowości potrafią w mleku smakować cierpko. Czekolada, orzechy i karmel łączą się z mlekiem naturalnie, dlatego do flat white szukaj kaw o takim profilu i niskiej kwasowości.
Do flat white polecamy Słonia. To mieszanka z brazylijskich ziaren, niemal pozbawiona kwasowości. W smaku ma mleczną czekoladę, orzechy i migdały, a na końcu słodycz brązowego cukru. Ma głębokie body, czyli jest pełna i gęsta w ustach, i gęstą cremę, brązową piankę na wierzchu espresso. Działa zarówno w ekspresie ciśnieniowym, jak i w kawiarce, więc pasuje do każdej z metod opisanych wyżej.
Jeśli nie wiesz, jaki smak lubisz w mleku, weź Zestaw Startowy Espresso. W środku są cztery kawy po 250 g: Brazylia Mogiana, Słoń, Uganda Bugisu i Włoski Strajk. Wszystkie są ziarniste, więc potrzebny będzie młynek. Zrób z każdej flat white i porównaj. Włoski Strajk to ciemne palenie z dodatkiem robusty, z kakao i gorzką czekoladą, dla tych, którzy lubią mocniejszy akcent. Więcej kaw do kolby i automatu znajdziesz w kolekcji kawa do ekspresu.
Przed parzeniem zerknij na datę palenia na zgrzewie paczki. Kawa do espresso smakuje najlepiej po ok. 10 dniach odpoczynku od palenia.
Najczęstsze pytania
Czy flat white jest mocne?
W smaku tak, mocniejsze niż latte i cappuccino, bo na mniejszą ilość mleka przypada podwójne espresso. Kofeiny ma tyle, ile to podwójne espresso, czyli mniej więcej tyle co latte zrobione na dwóch porcjach. Moc, którą czujesz, bierze się z proporcji kawy do mleka.
Czy flat white można zrobić na mleku roślinnym?
Tak. Najlepiej spieniają się napoje roślinne w wersji barista, bo są robione z myślą o piance. Zwykłe napoje owsiane czy migdałowe często dają rzadką pianę, która szybko opada.
Ile kalorii ma flat white?
Prawie wszystkie kalorie pochodzą z mleka, samo espresso ma ich śladowo. Flat white ma mniej mleka niż latte, więc na tym samym mleku wyjdzie lżejszy. Liczba zmienia się z rodzajem mleka i z każdą łyżeczką cukru lub syropu.
Czy flat white z kapsułek to to samo?
Nie. Kapsułkowy „flat white” to zwykle kawa z mlekiem przygotowanym z kapsułki, często w proszku. Z napojem z espresso i świeżo spienionego mleka łączy go głównie nazwa.
Czym flat white różni się od cortado?
Cortado też robi się na espresso, ale jest mniejsze, a mleka ma mniej więcej tyle co kawy. Flat white ma więcej mleka i jest bardziej kremowy, cortado jest krótsze i bardziej kawowe.
Najprostszy test to zrobić dwa flat white na dwóch różnych kawach i wypić je obok siebie. Każdą z nich palimy po Twoim zamówieniu, a datę palenia znajdziesz na zgrzewie paczki.
