Frappe to zimna kawa z grubą, gęstą pianą. W klasycznej, greckiej wersji wstrząsa się kawę rozpuszczalną z odrobiną zimnej wody i cukrem, a potem dodaje lód, wodę i ewentualnie mleko. Da się je też zrobić ze świeżo parzonej kawy: ostudzone espresso albo mocny napar blendujesz z lodem i mlekiem. Piana wychodzi wtedy lżejsza, za to w szklance czuć prawdziwą kawę.
Czym jest frappe i skąd się wzięło
Frappe przyjechało z Grecji. Najczęściej powtarzana historia mówi, że powstało w 1957 roku na targach w Salonikach. Pracownik firmy, która sprzedawała kawę rozpuszczalną, nie miał pod ręką gorącej wody, więc wstrząsnął kawę z zimną wodą w shakerze. Wyszła gęsta piana, a Grecy piją ten napój do dziś, najchętniej latem, powoli i przez słomkę.
Nazwa pochodzi z francuskiego: „frappé” znaczy schłodzony albo wstrząśnięty. Stąd całe zamieszanie. W kartach kawiarni spotkasz frappe, cafe frappe albo frappe coffee i często chodzi po prostu o zimną, zblendowaną kawę z mlekiem, nierzadko z syropem i bitą śmietaną. Grek pod tą samą nazwą zamówi coś zupełnie innego.
Klasyczne frappe robi się z kawy rozpuszczalnej i to nie przypadek. Kawa rozpuszczalna ubita z kilkoma łyżkami wody daje sztywną, trwałą pianę, której ze świeżo zmielonych ziaren nie uzyskasz. Świeża kawa oddaje za to smak. Poniżej są obie wersje, a wybór zależy od tego, co jest dla Ciebie ważniejsze: piana czy kawa.
Frappe, freddo, iced latte i kawa mrożona: czym się różnią
| Napój | Z czego | Jak się robi | Co dostajesz |
|---|---|---|---|
| Frappe greckie | kawa rozpuszczalna, woda, cukier, lód, czasem mleko | wstrząsane w shakerze albo ubijane mikserem | gruba, sztywna piana, łagodny smak kawy |
| Frappe ze świeżej kawy | espresso albo cold brew, mleko, lód | blendowane | gęsty, zimny napój, wyraźna kawa, lżejsza piana |
| Freddo espresso | podwójne espresso, lód | espresso spienione z lodem, przelane na świeży lód | mocna, zimna kawa bez mleka |
| Freddo cappuccino | freddo espresso, zimne mleko | zimna piana z mleka na wierzchu | mocna kawa pod gęstą, zimną czapką |
| Iced latte | espresso, zimne mleko, lód | bez blendowania, tylko wlewasz | mleczne i lekkie, bez piany |
| Kawa mrożona | kawa, lody, często bita śmietana | kawą zalewasz gałkę lodów | bardziej deser niż napój |
Od kawy mrożonej frappe różni się przede wszystkim tym, że nie ma w nim lodów. Kawa mrożona w polskim wydaniu to kawa z gałką lodów waniliowych i bitą śmietaną, a frappe to kawa spieniona i podana z kostkami lodu. Freddo jest greckim kuzynem frappe, tylko zamiast kawy rozpuszczalnej ma espresso. Proporcje i technikę opisujemy we wpisie o freddo cappuccino i freddo espresso. Z kolei iced latte rozpisaliśmy przy okazji latte i latte macchiato.
Jak zrobić frappe w domu
Greckie frappe z kawy rozpuszczalnej
- Do shakera albo słoika z zakrętką wsyp 1 do 2 łyżeczek kawy rozpuszczalnej i cukier. Grecy zamawiają frappe gorzkie, średnio słodkie albo słodkie, więc tu decydujesz sam.
- Dolej 2 do 3 łyżek zimnej wody. Ma być mało, bo piana powstaje właśnie z gęstej mieszanki.
- Zakręć i potrząsaj mocno przez 20 do 30 sekund. Zamiast shakera możesz użyć spieniacza do mleka albo miksera. Mieszanka powinna zjaśnieć do koloru kawy z mlekiem i zgęstnieć jak krem.
- Przełóż pianę do wysokiej szklanki i wrzuć kilka kostek lodu.
- Dolej zimnej wody albo wody z mlekiem prawie do pełna. Piana sama podniesie się na górę.
- Wbij słomkę. Greckie frappe pije się długo, przy stoliku, a nie w biegu.
Frappe ze świeżo parzonej kawy
- Zaparz podwójne espresso (około 60 ml), w ekspresie kolbowym albo automatycznym. Bez ekspresu weź 80 do 100 ml mocnego naparu z kawiarki albo koncentrat cold brew. Ten ostatni nie wymaga studzenia, a przepis na niego znajdziesz we wpisie cold brew: jak zrobić kawę macerowaną na zimno.
- Ostudź gorącą kawę. Najszybciej przelać ją do metalowego kubka i wstawić na kilka minut do zamrażarki. Gorące espresso roztopi lód i frappe zrobi się wodniste.
- Do blendera wlej kawę i 100 do 150 ml zimnego mleka, dodaj 6 do 8 kostek lodu i łyżeczkę cukru albo syropu, jeśli pijesz na słodko.
- Blenduj 20 do 30 sekund, aż lód się rozdrobni, a na wierzchu pojawi się piana.
- Przelej do szklanki i pij od razu. Piana ze świeżej kawy opada szybciej niż ta z rozpuszczalnej.
Chcesz więcej piany? Najpierw zblenduj samo espresso z cukrem i jedną kostką lodu, a mleko dodaj na końcu i zmiksuj jeszcze kilka sekund. A jeśli wcześniej zamrozisz kawę w foremce do lodu, frappe nie rozwodni się nawet w największy upał.
Jaka kawa do frappe ze świeżego espresso
Kawa w frappe ma trudno. Rozcieńcza ją mleko, potem topniejący lód, a zimno dodatkowo przytępia smak. Delikatne, owocowe kawy w takim towarzystwie po prostu znikają. Dużo lepiej radzą sobie mieszanki z robustą: mocne, z gęstym body i nutą gorzkiej czekolady, która przebija się przez mleko.
Do frappe polecamy Espresso Crema. To mieszanka 60% arabiki i 40% robusty z plantacji w Ameryce Południowej i w Indiach. Jej największym atutem jest wysoka zawartość kofeiny, a latem, kiedy szklanka frappe zastępuje poranną kawę, to ma znaczenie. Przychodzi w paczce 1 kg, więc starczy na długo.
Druga propozycja to Włoski Strajk, również 60% arabiki i 40% robusty, ale w ciemnym paleniu po włosku. W smaku kakao, gorzka czekolada i prażone migdały, do tego gęste body i crema, której nie trzeba szukać. Dobrze znosi mleko i jest też w paczkach 250 g, jeśli wolisz najpierw spróbować. Inne kawy pod ekspres znajdziesz w kolekcji kaw do ekspresu.
Kawa do espresso najlepiej smakuje mniej więcej 10 dni po paleniu. Każdą paczkę palimy dopiero po Twoim zamówieniu, a datę palenia znajdziesz na zgrzewie, więc łatwo policzysz, kiedy kawa wejdzie w formę. Nie masz młynka? Wybierz mielenie pod espresso albo pod kawiarkę.
Najczęstsze pytania
Czym jest frappe?
To zimna kawa z gęstą pianą, wstrząsana albo blendowana z lodem. Oryginał pochodzi z Grecji i powstaje z kawy rozpuszczalnej, zimnej wody i cukru. Poza Grecją frappe nazywa się też zblendowane zimne kawy z mlekiem, często z syropem.
Jak się robi kawę frappe?
Klasycznie: 1 do 2 łyżeczek kawy rozpuszczalnej, cukier i 2 do 3 łyżek zimnej wody wstrząsasz w shakerze, aż powstanie gęsta piana. Potem dodajesz lód, zimną wodę i ewentualnie mleko. Wersję ze świeżej kawy robisz w blenderze z ostudzonego espresso, mleka i lodu.
Jak zrobić greckie frappe bez shakera?
Wystarczy słoik z zakrętką albo spieniacz do mleka na baterie. Spieniaczem ubijasz kawę z wodą i cukrem prosto w szklance, aż masa zgęstnieje i zjaśnieje. Dopiero wtedy dorzucasz lód i dolewasz wodę.
Czym się różni frappe od kawy mrożonej?
Kawa mrożona to u nas zwykle kawa z lodami i bitą śmietaną, czyli coś bliżej deseru. W frappe lodów nie ma. To kawa spieniona i podana z kostkami lodu, lżejsza i bardziej kawowa.
Czy frappe ma dużo kofeiny?
Tyle, ile kawa, z której je zrobisz. Frappe na podwójnym espresso ma tyle kofeiny co podwójne espresso. Mleko i lód rozcieńczają smak, ale kofeiny nie ubywa.
